Aardbei

Aardbei is een geslacht van bloeiende planten uit de rozenfamilie. 

Foto Rasbak - CC BY-SA 3.0

Aardbei (Fragaria) is een geslacht van bloeiende planten uit de rozenfamilie (Rosaceae).
Een aardbei is een schijnvrucht. Hij lijkt op vrucht, maar plantkundig gezien is de aardbei dat niet. Vruchten ontwikkelen zich uit het vrucht- en zaadbeginsel; wanneer andere plantendelen onderdeel uitmaken van de vrucht, wordt die een schijnvrucht genoemd. Bij aardbeien doet de bloembodem mee aan de vruchtontwikkeling. Op de bloembodem groeien de zaadjes, vandaar dat deze bij aardbeien aan de buitenkant zitten.
In de nazomer afgenomen stekjes van de uitlopers kunnen in een nieuw bed worden geplant. Doe dat voor half oktober, dan hebben de stekjes nog de kans zich goed te wortelen. Als het aardbeienbed op een erg natte plek ligt, kun je de stekjes beter in potjes planten en laten overwinteren in de kas of serre. In het voorjaar kunnen ze worden uitgeplant. Gebruikelijk is om de uitlopers te laten zitten tot het nieuwe voorjaar.
Een bed met aardbeien kan in de winter worden bedekt met een mulchlaag van compost of stro. Zo drogen de plantjes niet uit bij een gure noordenwind. In maart kan het halfverteerde materiaal in de aarde tussen de planten worden gewerkt.

Plaaginsect

Aardbeibloesemkever, foto: Robert Henschel – Public Domain,

Bloemknoppen en beginnende vruchten verwelken: aardbeibloesemkever.

Stipvormige plekjes op het blad; mijten aan de onderkant: bonenspintmijt.

Er ontstaan zachte plekken in afrijpende aardbeien, vervolgens rotte plekken: Aziatische fruitvlieg.

Witte vliegen koloniseren de onderkant van het blad. Ze leven van bladsap en scheidden honingdauw af: koolwittevlieg (Aleyrodes proletella). Op de honingdauw ontstaat vervolgens roetdauw.

Aardbeiplantje groeit niet, wortelstelsel vertoont veel kleine wortelknobbels (gallen): noordelijk wortelknobbelaaltje.

Rups van de anjerbladroller, foto: Dr. Janos Bodor – CC Public Domain

Omgekruld blad en schade aan blad, bloemknop en stengels: rups van Anjerbladroller (Cacoecimorpha pronubana).

Schimmels & ziektes

Sluier van grijze schimmel over de vruchten: vruchtrot (grauwe schimmel).

Zwarte schimmel op door koolwittevliegen afgescheiden honingdauw: roetdauw.

Bladeren verkleuren naar geel of brons en verwelken, wortels kleuren rood en de aardbeien worden bitter: roodwortelrot (Phytophthora fragariae).

Aardbeien met verwelkingsziekte, foto: FarceRéjeane – CC BY-SA 3.0

Het blad van de aardbeiplant wordt dof, waarna de hele plant vergeelt en verwelkt: verwelkingsziekte (Verticillium spp).

Overig

Aardbeiplantjes maken veel blad, maar bloeien niet: ze staan op een te schaduwrijke plek of ze zijn overbemest. Stikstof bevordert de bladgroei maar remt de bloei.