Letterzetter

Letterzetter; deze donkerbruine + 5 mm grote kever komt voor op sparren, maar is ook op andere dennen en sparren te vinden.

Niet verwarren met:
Lariksschorskever

herkennen letterzetter (kever)
Letterzetter, foto: Fdcgoeul - CC BY 3.0

Letterzetter (Ips typographus). Deze donkerbruine + 5 mm kleine kever komt voor op sparren, maar is ook op andere dennen en sparren te vinden. Deze kever behoort tot de schorskevers en is in heel Europa te vinden.
Harsvorming houdt de letterzetter buiten de boom, maar verzwakte of door storm aangetaste exemplaren kunnen door de letterzetter gekoloniseerd worden. Vooral bossen waarin uitsluitend fijnsparren (monocultuur) aangeplant zijn, kunnen volledig vernietigd worden.
De kevers leggen in het voorjaar eitjes in nisjes die loodrecht op de  + 10 cm lange hoofdgang staan. De larven uit de eitjes verlengen al vretend de nisjes tot gangen die eveneens loodrecht op de hoofdgang staan. Zo ontstaat het kenmerkende geveerde patroon. De letterzetter overwintert als kever in de strooilaag of in oude gangen in de stam.
Droogte of juist een te natte plek tasten de gezondheid van bomen aan en kunnen dan aan schorskevers, zoals de letterzetter ten prooi vallen. Ook oude bomen (> 70 jaar) zijn kwetsbaar voor schorskevers.
Aangetaste bomen worden vaak gekapt om verdere aantasting te voorkomen; echter zo’n plaag verdwijnt bij gebrek aan sparren ook gewoon weer. In de particuliere tuin komt de letterzetter niet gauw voor, tenzij de tuin grenst aan een perceel met fijnsparren.
Letterzetters verraden hun aanwezigheid door gelig boormeel op de stam, bruin verkleurde boomkronen, het verlies van naalden en het afvallen van de bast. De lariksschorskever vertoont wat de aanwezigheid betreft dezelfde kenmerken.
Spechten zijn dol op letterzetters.

Vindplaats

  • Fijnspar
  • Douglasspar
  • Lariks

Remedie

Lastig te bestrijden; zodra de schors los zit, is de schade niet meer te herstellen. Boom kappen (particuliere tuin) is de enige remedie. Bovendien wordt dan aantasting van eventuele naburige bomen voorkomen.

Preventie

Zorg voor een spechtvriendelijke omgeving: spechten eten insecten waaronder de letterzetter.
Voorkom in de bosbouw monoculturen, in een gevarieerd bos heeft de letterzetter minder kans zich te verspreiden.

Verwante onderwerpen