Bastaardsatijnvlinder

Bastaardsatijnvlinder, deze drie tot vier cm grote nachtvlinders behoren tot de donsvlinders en komen o.a. in Europa en Noord-Afrika voor.

Herkennen bastaardsatijnvlinder
Bastaardsatijnvlinder, foto: Alvesgaspar - CC BY-SA 3.0
  • De brandharen (de netelharen) van de rups zijn met het blote oog niet te zien. Door hun weerhaakjes dringen deze haren makkelijk in de huid, ogen en luchtwegen, waardoor huiduitslag (bultjes en blaasjes) en hevige jeuk kan ontstaan. Eind mei en begin juni is de periode dat de meeste hinder ondervonden wordt. Soms ook nog in augustus als de vlinder met brandharen in zijn kielzog tevoorschijn komt. De meeste brandharen worden door de wind verspreid.

Bastaardsatijnvlinder (Euproctis chrysorrhoea). Deze drie tot vier cm grote nachtvlinders behoren tot de donsvlinders (Lymantriinae) en komen o.a. in Europa en Noord-Afrika voor. In België en Nederland is de vlinder voornamelijk in de duinen langs de kust te vinden. De vlinder is wit met een roodbruin lichaam. De larve (rups) is aanvankelijk erg klein (0,5 cm lang en flinterdun) en groeit later uit tot een rups van twee tot drie centimeter.
In de zomer legt het vrouwtje eieren op duindoorns, de waardplant van deze vlinder. Soms ook wel op meidoorn, sleedoorn of eik. Aan het eind van de zomer komen de eitjes uit en maken de larven (rupsjes) spinselnesten in heesters uit  de rozenfamilie (Rosaceae): o.a. duindoorn, braam en meidoorn. De rupsjes overwinteren in de spinselnesten. In het voorjaar als het jonge blad verschijnt, komen de kleine rupsjes tevoorschijn en voeden zich met het uitlopende blad.
In het vroege voorjaar verlaten ze het spinselnest en vreten de voedselplanten (meestal duindoorns) in de buurt kaal. De volwassen rupsen verpoppen zich in de het begin van de zomer; meestal in de buurt van de waardplant. De kaalgevreten heesters lopen in het seizoen gewoon weer uit.

herkennen rups bastaardsatijnvlinder
Rups van de bastaardsatijnvlinder, foto: Svdmolen - DD BY 2.5

Vindplaats

Remedie

Een enkel spinselnest in een fruitboom kan eenvoudig verwijderd worden – draag handschoenen. In de siertuin (meidoorn, sleedoorn) kan dat ook, maar is niet noodzakelijk. Echter, we gevoelig is voor de brandharen doet er verstandig aan de spinselnesten met rupsen te verwijderen.

Preventie

Zorg voor een vogelvriendelijke omgeving: vogels (koekoek) eten de rupsen. In de herfst aangelegde spinselnesten verwijderen, voorkomt vraat in het voorjaar.