Aalbes

Bladverliezende heester, 1 tot 1,5 meter hoog, handlobbig blad met vijf lobben. Sterke heester, wel gevoelig voor bladluis en witziekte. Ook vogels willen nog wel eens een besje wegpikken.

Foto: Thue - CC Public Domain

De aalbes, rode bes of trosbes (Ribes rubrum), zwarte bes (Ribes nigrum) en kruisbes (Ribes uva-crispa) komen van oorsprong uit het westelijk deel van Europa en zijn in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland inheems. Bladverliezende heesters, 1 tot 1,5 meter hoog, handlobbig blad met vijf lobben. Aalbessen hebben onopvallende, geelgroene bloemen. De bessen (rood, wit of zwart) hebben een diameter tussen 8 en 12 mm en hangen in trossen van 3 tot 10 bessen. De lengte van de tros is 4 tot 8 cm. Een volwassen struik kan 3 à 4 kilo bessen opbrengen; oogst juli, augustus en begin september. Kruisbessen (stekelbes, kroesel) zijn meestal groen en met fijne haren bedekt.

Plaaginsect

Blad, bloesem en vruchtbeginsel worden opgegeten door rupsen van de harlekijnvlinder: bessenspanrups.

Bladluizen, foto: Rasbak – CC BY-SA 3.0

Misvormd blad en bes: bladluis.

Jonge bladeren worden weggevreten: rupsen van de bessenbladwesp (kruisbessenbladwesp, aalbesbladwesp).

Takken verwelken; gangen in oud hout: bessenglasvlinder.

Knoppen zijn dik en lopen niet uit of zijn misvormd: rondknopmijt.

Gallen op het blad, misvorming: bessenbladgalmug.

De scheuten krullen, misvormde twijgen, grote aantallen groenblauwe luizen: kleine bessenluis.

rode blaren veroorzaakt door de bloedblaar<wbr>luis op aalbes
Rode blaren op het blad veroorzaakt door de bloedblaarluis, foto: Jerzy Opiola – CC BY-SA 4.0

Rode blaren op het blad: bloedblaarluis.

Kleine geel-oranje (roest) vlekken op het blad: roest.

Heester droogt uit en heeft grote aantallen luizen op de wortels: bessenwortelluis.

Gaatjes in vaak een enkele bes met spinsels eromheen; bes wordt vroegrijp: kruisbessen fruitmot.

Uitlopende winterknoppen worden van binnenuit opgegeten door rupsen: bessenknopmot of bessenspruitkever.

Er ontstaan zachte plekken in de rode bessen, bes wordt dof, kan vervolgens gaan rotten: Aziatische fruitvlieg.

Bessen en takken zijn bedekt met dopluizen; soms al met kleverige dauw en schimmel: dopluis

Schimmels & ziektes

Blad en bes zijn bedekt met witte schimmel: witziekte Amerikaanse kruisbessenmeeldauw (Sphaerotheca mors-uvae) .

Bruine plekken gevolgd door grijs schimmelpluis: grauwe schimmel.

Oranjerode bobbeltjes op de takken; takken sterven af, soms gevolgd door de hele heester: meniezwammetje.

Bladvalziekte, foto: Jerzy Opiola – CC BY-SA 4.0

Kleine, onregelmatige zwartbruine vlekjes op het blad, waarna verkleuring naar geel of bruin; aangetast blad valt al in juli na de oogst: bladvalziekte (Drepanopeziza ribis).

Bladrand verkleurt, krult en verdort. Vroegtijdige bladval: randjesziekte.

Overig

Bessen worden weggepikt: vogels.

Bladrand verkleurt, krult en verdort. Vroegtijdige bladval: kaliumgebrek.

Verwante onderwerpen